Histoire de Turquie - 1859 - (Deuxième Édition)

Bu kitap, müttefikle yabancı arasında yazıldı. Charles Barthélemy 1855'te son sayfaları kapatırken Fransız ordusu Sivastopol önünde Osmanlı'nın yanında savaşıyordu — askerî bir ittifak. Ama Barthélemy bir Picardie antikacısı, Tours Başpiskoposu'nun onayladığı "Hristiyan Gençlik Kütüphanesi" dizisinin yazarıydı; sayfalarında "Mahomet, le faux prophète" diye yazardı. Müttefik, ama yine de yabancı.

Yazar motivasyonunu önsözde açık koyar: Osmanlı tarihi Avrupa'da ya az ya yanlış biliniyor. Joseph von Hammer-Purgstall'ın on sekiz ciltlik Geschichte des Osmanischen Reiches'ına saygı duyar, ama Hammer'ın 1300'de başlayıp 1777'de durduğunu hatırlatır. Barthélemy daha geniş bir hat çizmek ister: Muhammed'den 1855'e, yani kendi anlattığı savaşın içindeki yıllara kadar — neredeyse on iki yüzyıl tek bir cilde.

İçerik

Yapı beş kısma, on üç bölüme bölünmüş. Tarihsel bir girişle başlar — Mekke, ilk halifeler, Emevi ve Abbasi dönemleri. Birinci kısım Osman'ın tahta çıkışından (1300) Bayezid'in ölümüne (1403); ikinci kısım Mehmed II ve Konstantinopolis'in fethi; üçüncü Kanuni dönemi ve İnebahtı; dördüncü Köprülüler ve Viyana kuşatması; beşinci ise Köprülü Süleyman'ın ölümünden (1691) yazarın "şu anki savaş" dediği Kırım Savaşı'na kadar uzanır. Kitap son sayfalarda Tanzimat'a, 1839 Charte turque'ine, Mahmud II'nin yeniçeri yok edişine ve Abdülmecid'in reformlarına bakar.

Kaynak listesinde Cantimir, Mouradja-d'Ohsson, Ricaut, Mignot ve özellikle Hammer geçer. Yazarın sesi Katolik ve mesafelidir; bu metin Osmanlı'yı Türkiye'den okumak için değil, 19. yüzyıl Fransa'sının onu nasıl okuduğunu görmek için kıymetlidir.

Dört çelik gravürün hepsi Girardet kardeşlerden gelir: Karl resimleri çizmiş, Paul oymuş. Karl Girardet Louis-Philippe'in saray ressamlığını yapmış, Versailles tarihi galerileri için çalışmıştı; Paul ise onun başlıca oyma ortağıydı. Kitaptaki dört levha sırasıyla yeniçerilerin kuruluş sahnesi (frontispiece, s. 56), Fatih'in fetihten sonra Ayasofya'ya at sırtında girişi (s. 118), İnebahtı'da Don Juan'ın Ali Paşa'nın gemisine çıkışı (s. 205) ve Köprülü Mustafa Paşa'nın hoşgörü politikasının temsili (s. 318) — her plaka orijinal koruyucu tissue guard'ıyla.

Bu nüsha

Kitap, Lycée d'Angoulême'nin prix bağlamasıyla geliyor. 19. yüzyıl Fransa'sında prix kitabı yıl sonu tören geleneğinin somut bir parçasıydı: başarılı öğrencilere okul tarafından ödül olarak verilen, üzerinde okul amblemi yaldızla basılı, özel ciltlenmiş kitaplar. Mame yayınevi Tours'ta tam da bu pazar için endüstriyel ölçekte üretim yapardı — Katolik müfredata uygun metinleri, prestijli ciltlerle hazırlayıp Fransa çapındaki lise ve kolejlere dağıtırdı. Ön kapaktaki defne çelenkleri içine alınmış "Lycée d'Angoulême — PRIX" yazısı standart tasarımdır; öğrencinin adı ve aldığı dal genelde içerideki matbu bir berata yazılırdı.

Bu nüshanın tam olarak hangi öğrenciye, hangi yıl, hangi dalda verildiği belgelenmiyor; 1859 baskısı olduğu için kitabın 1860'lar ile 1880'ler arasında bir Angoulême öğrencisine geçtiği söylenebilir.